კორეული ანბანი ერთ საღამოში — როგორ მუშაობს ჰანგული

კორეულზე ამბობენ, რთული ენააო, და გრამატიკისა თუ ლექსიკის მხრივ ამაში სიმართლე ნამდვილად არის. დამწერლობა კი სულ სხვა ამბავია. ჰანგული XV საუკუნეში მეფე სეჯონის დავალებით სწავლულთა ჯგუფმა შექმნა, თანაც მიზანმიმართულად, რომ წერა-კითხვა უბრალო ხალხისთვისაც ხელმისაწვდომი ყოფილიყო. ეს ჩანაფიქრი დღესაც თვალნათლივ ჩანს: შემსწავლელთა უმეტესობა ერთ საღამოში უკვე მარცვალ-მარცვალ კითხულობს, კვირის შემდეგ კი თავისუფლად.

მთელი საიდუმლო ისაა, რომ უჯრებს კი არ უყუროთ, არამედ მათ შიგთავსს დააკვირდეთ.

ასოები ერთ სისტემას ქმნის

ძირითადი ასო სულ 24-ია: 14 თანხმოვანი და 10 ხმოვანი. მათ კორეული კიდევ 5 დაძაბულ თანხმოვანს (გაორმაგებულ ასოებს) და ძირითადებიდან ნაწარმოებ 11 რთულ ხმოვანს უმატებს. Mullawo-ს ეკრანი „ანბანი“ ამ 40 ნიშანს სათითაოდ გაჩვენებთ, თითოეულს თავისი სახელით, ბგერითა და მაგალითი სიტყვით.

ორმოცი შეიძლება ბევრი გეგონოთ, მაგრამ სინამდვილეში ასე არ არის. ნიშნების დიდი ნაწილი სულ რამდენიმე საბაზისო ფორმიდან არის მიღებული.

თანხმოვნები პირის ღრუს ხატავს. ყოველი ძირითადი თანხმოვანი იმ ადგილის გამოსახულებაა, სადაც ბგერა იქმნება:

• ㄱ g/k — ენის უკანა ნაწილი, სასისკენ აწეული
• ㄴ n — ენის წვერი, რომელიც კბილების უკან ღრძილს ეხება
• ㅁ m — მოკუმული ტუჩები
• ㅅ s — კბილი
• ㅇ — ყელი; მარცვლის თავში არ იკითხება, ბოლოში კი ng-დ ჟღერს

ყოველი დამატებითი ხაზი სუნთქვას ნიშნავს. თანხმოვანს ხაზი მიუმატეთ და მის ფშვინვიერ წყვილს მიიღებთ: ㄱ → ㅋ (k), ㄷ → ㅌ (t), ㅂ → ㅍ (p), ㅈ → ㅊ (ch). თუ ასოს გააორმაგებთ, დაძაბული ვარიანტი გამოვა: ㄲ, ㄸ, ㅃ, ㅆ, ㅉ. მათ ჰაერის ამოშვების გარეშე, ყელის დაჭიმვით წარმოთქვამენ.

ხმოვანი გრძელი ხაზისა და მოკლე შტრიხებისგან შედგება. ყოველი ხმოვნის საფუძველი გრძელი ხაზია, ან ვერტიკალური ㅣ, ან ჰორიზონტალური ㅡ, და მას მოკლე შტრიხები ემატება. ერთი შტრიხით უბრალო ხმოვანი მიიღება, მეორე შტრიხი კი მას წინ y-ს უმატებს: ㅏ a, ㅑ ya; ㅗ o, ㅛ yo; ㅜ u, ㅠ yu. რთული ხმოვანი ორი ასეთი ნიშნის გვერდიგვერდ დაწერით იქმნება: ㅗ + ㅏ = ㅘ wa, ㅜ + ㅓ = ㅝ wo.

ერთხელ თუ ეს კანონზომიერება დაინახეთ, ორმოცი სხვადასხვა ფორმის დაზეპირება აღარ დაგჭირდებათ. საკმარისი იქნება ათიოდე ფორმა და რამდენიმე წესი, რომლებიც დანარჩენს თავად აწყობს.

ასოები მარცვლის უჯრაში ლაგდება

მეორე მთავარი იდეა თავად უჯრაა. კორეულში ასოები ერთ მწკრივად არ იწერება: ყოველი მარცვალი ცალკე ბლოკს ქმნის:

• თანხმოვანი + ხმოვანი: 가 ga, 나 na, 고 go
• თანხმოვანი + ხმოვანი + ბოლო თანხმოვანი: 강 gang, 물 mul (წყალი), 길 gil (გზა)

რომელი ასო სად დადგება, ხმოვანზეა დამოკიდებული. ვერტიკალური ხმოვანი (ㅏ, ㅣ) თანხმოვანს მარჯვნივ ედგმება, ჰორიზონტალური (ㅗ, ㅜ, ㅡ) კი ქვემოთ. ბოლო თანხმოვანი, რომელსაც ბაჩიმს უწოდებენ, ყოველთვის ბლოკის ძირშია.

კორეულში მარცვალი აუცილებლად თანხმოვნით უნდა დაიწყოს. ამიტომ, როცა მარცვალი ხმოვნით იწყება, ცარიელ ადგილს მუნჯი ㅇ ავსებს: 아이 ai (ბავშვი) სინამდვილეში ㅇ + ㅏ და ㅇ + ㅣ-სგან შედგება.

რა რიგით ვისწავლოთ

პირველი საათი ათ ხმოვანს დაუთმეთ. ეს სისტემის ყველაზე მოწესრიგებული ნაწილია და თითქმის ყველა ბლოკში შეგხვდებათ. ისწავლეთ წყვილ-წყვილად, უბრალო და y-იანი ფორმით, და თითოეული რამდენჯერმე ქაღალდზე დაწერეთ.

მეორე საათში თოთხმეტ თანხმოვანზე გადადით და ფორმის მიხედვით დააჯგუფეთ: ჯერ ზემოთ ნახსენები ხუთი „პირის სურათი“, მერე მათგან ნაწარმოები ხაზდამატებული და გაორმაგებული ასოები. თითოეულს ბოლოში a დაურთეთ და ასე წარმოთქვით: ga, na, da, ra, ma. კორეელი ბავშვებიც ანბანს ამგვარად, ლექსივით ზეპირობენ.

ამის შემდეგ ბლოკების კითხვა დაიწყეთ. სიტყვებს ნუ დაეძებთ, ბლოკები იკითხეთ: აბრები, მენიუები, K-pop ჯგუფების სახელები, რაც ხელში მოგხვდებათ. ნელა, ასო-ასო გაშიფრეთ და რაც გამოვა, ხმამაღლა თქვით. ეკრანზე „ანბანი“ ასოს რომ დააჭერთ, თქვენს ენაზე მაგალითი სიტყვა გამოჩნდება, მაგალითად 길 გზა, 끝 ბოლო, 아이 ბავშვი. თუ ტელეფონში კორეული ხმა გაქვთ, სიტყვას მოსმენითაც გაიგებთ.

რთული ხმოვნები და ბგერათცვლის წესები მეორე კვირისთვის შემოინახეთ. კორეულ წარმოთქმაში მარცვლების მიჯნაზე ასოები გარკვეული წესით იცვლება: 국물 gukmul-ად კი არ წარმოითქმის, არამედ gungmul-ად. კითხვის დასაწყებად ეს წესები საჭირო არ არის, კარგად კითხვისთვის კი აუცილებელია. თან მათი გაგება გაცილებით ადვილია, როცა ასოებს უკვე ავტომატურად ცნობთ.

მერე რომანიზაციას დაემშვიდობეთ

Mullawo-ში ყოველ კორეულ სიტყვას IPA ტრანსკრიფციასთან ერთად ლათინური ჩანაწერიც ახლავს, შესრულებული ოფიციალური სისტემით, Revised Romanization-ით: 주황색 juhwangsaek (ნარინჯისფერი). პირველ დღეებში, სანამ ასოებს ჯერ კიდევ ძლივს არჩევთ, ეს დიდი დახმარებაა.

შემდეგ კი პარამეტრებში გამორთეთ „ტრანსკრიფციის ჩვენება“. ეს გადამრთველი რომანიზაციასაც და IPA-საც ერთად მალავს, და თქვენ წინ მხოლოდ ჰანგული რჩება. რომანიზაცია ყავარჯენივითაა, რომელიც ზომაში ვერასდროს მოგერგებათ: eo და eu ორი ბგერაა, რომელიც ინგლისურში არ არსებობს, ლათინური ასოებით დაწერილი კი გამუდმებით არასწორი, ინგლისური წარმოთქმისკენ გიბიძგებთ. ანბანის, რომლის სწავლასაც კვირა ჰყოფნის, მთელი ხიბლი ისაა, რომ წასაკითხად სხვა ენის ასოები აღარ გჭირდებათ.

პირველი კვირა რეალურად

• პირველი საღამო: ხმოვნები და თანხმოვნები, სანამ 가 나 다 라 마-ს ასო-ასო ამოკითხვას არ შეძლებთ.
• მეორიდან მეშვიდე დღემდე: ყველა ბლოკი წაიკითხეთ, რომელიც თვალში მოგხვდებათ; კორეული ბარათები კი ჩართული რომანიზაციით დაიწყეთ.
• კვირის ბოლოს: ტრანსკრიფცია გამორთეთ.

ამ დროისთვის ჰანგული აღარ იქნება ის, რაც კორეულში გიჭირთ. ის ხომ თავიდანვე ისე შეიქმნა, რომ არავის გასჭირვებოდა.